Ба озмуни САХА миёни чавонон оиди масъалахои чендер
ОДАМРАБОИ
(траффик)
Чуноне, ки тачрибаи рузмарраи хаммилатони мо исбот месозад, имрузхо бо сабаби паст будани сатхи зиндаги - аз кор мондани заводу фабрикахо, бекор хобидани саноати истехсоли, умуман ба бухрони шадид дучор гардидани иктисодиёти кишварамон, кариб 40% ахолии коршоями Точикистон тарки ватан намуда, ба давлатхои хамсоя ва хорича барои дарёфт намудани кутти лоямуте, барои аз гуруснаги ворахонидани ахли оилаи худ мухочирони мехнати гаштаанд.
Барои тасдики фикрхои дар боло зикршуда мехохам аз шунида ва хондахои
худ чанд далел биёрам. Масалан, бо шуниди ман шумораи зиёди шахрвандони
точик барои мардикори ба давлати Руссия рафтаанд ва онхоро дар он чо
бар ивази маблаги ночизе дар корхои вазнини каммаош ва баъзан бемаош
истифода мекунанд. Точикон дар ин давлат аксаран мавриди тахкиру маломат
ва азобу шиканча карор доранд. Хачвнигори сохибэхтироми Русия Михаил
Задорнов тамоми толорро аз ханда рудакан намуда мегуяд: ╚Эълон дар кучахои
Маскав: Оилаи покизаниходи точик иборат аз 17 нафар хучраи якхонагии
коммуналиро ба ичора мегирад╩. Бале, ин хакикати талхест, ки як чониби
ин мазхакаро ба хандидан ва чониби дигарашро ба гиристан водор месозад.
Албатта дар кишвари бегона барои мухочирони мехнатие, ки хуччатхои
лозимии расми ва малакахои махсуси кори надоранд, пайдо намудани кори
сермаош ва сарпанохи бемалол хело ва хело гарон аст. Махсусан дар холе,
ки аксари корчуяндагон аввалин бор тарки ватани бобои намудаву аз хукукхои
хеш бархурдор нестанд. Чунин хол боиси авчгирии бозори одамчаллобон
мегардад, ки бо хар рох мехоханд аз вазъият истифода намуда, пул кор
кунанд.
Бадастории истиклолият, чанги тулонии шахрванди ва мушкилоти иктисодии бо он марбут боиси тавлиди падидахои номатлубе гардидиданд, ки чомеаи точик барои кабули он тайёр набуд. Яке аз чунин ╚навгони╩-хо дар чомеаи муосири точик одамрабои ва ё одамфуруши аст, ки таърихи нангин доштаву ба хаёти харрузаи мо батадрич ворид гардида истодааст.
┘Маккорае дар либоси зани шахри ба дехоти атроф рафта, ба занони чавон мегуяд, ки вай онхоро ба чумхурии Казокистон - яке аз далатхои собик Иттиходи Шурави ба пахтачини мебараду дар ончо ба онхо бар замми маоши хуб боз се вакт хуроки гарм, чои хоб ва сару либоси кори хоханд дод. Таърифу тавсифи он маккора кора карду шумораи зиёди занони чавон озими сафари кишвари ноошно гардиданд.
Дар фурудгохи Алмаато онхоро марди ношиноси мугулнамое пешвоз гирифт. Зан хамрохонашро танхо гузошта, бо он мард алохида сухбат намуд. Баъди муддате шиносномахои хамсафаронашро ба дасти у супурд. Бо бахонаи ╚аком шуморо то чои даркори мебаранд╩ ба занхо падруд гуфту худаш гайб зад.
Мард занхоро ба хочагии пахтапарварие бурд. Рузи аввал онхоро хело хуш
пазируфтанд, бо се вакт хуроки гарм, сару либос, чои хоб таъмин намуданд.
Занхо фикр мекарданд, ки ин холат то ба охир чунин давом хохад кард.
Лекин, мутаассифона, дар рузи дуввум хама чи тагйир ёфту хушунат аз болои
онхо сар шуд. Бо хуроки додаи сохибкорон занхои чавон на сер мешуданду
на аз гуруснаги мемурданд. Илова бар ин онхоро шабу руз кор мефармуданд:
рузона пахта мечиданду шабона накши фохишаро мебозиданд.
Чанд муддат ба ин минвол сипари шуд. То он рузе, ки косаи сабри занони
фирефта лабрез гардиду аз чон сер назди ╚марди сохибкор╩ омаданд ва
гуфтанд: ╚бо мо хисоби кунед, ба хона баргаштан мехохем╩. Мард бо сухани
кабех ба онхо чавоб дод, ки у барои онхо маблаги калон супурдааст ва
то он даме, ки пули додаашро бо фоидааш набарорад, шиносномахои онхоро
намедихад. Ба занони корчуи точик аён гардид, ки он ╚апа╩ хохарони
худро чун ашё ба мардони казок савдо намудааст. Акнун хамакаса рохи
халосиро аз ин асири мечустанд.
Рузе катораи Астрахан - Душанбе бо сабаби ба занон номаълум дар он
мавзеъ тавакуф кард. Занони чабрдида ба самти катора давиданду асли
вокеаро ба точикони вориди он буда накл намуданд. Ва пайдо шуданд ашхоси
боинсофе, ки дилашон ба холи он ╚очиза╩-хо сухт. Азбаски занхо шиноснома
надоштанд, онхоро ба тарзи пинхони дар катора чой карда, ба ватан баргардониданд.
Занхо ба Точикистон баргаштанд. Имруз миёни корчуёни аз одамрабои бехабар
хаддалимкон кор бурда истодаанд. То онхо фирефтаи маблагхои калон ва
даромади осон нашаванду ба суханони одамчаллобон бовар накунанд.
Одамрабои┘ Мутаассифона, имруз захри ин падидаи нангинро шахрвандони
аксар мамолики камбагал ва дар холи гузариш карордошта мечашанд. Ачоибии
холати дар боло зикршуда дар он аст, ки ╚апаи шахри╩ хама он занони
фирефтаашро тавассути тайёра, ки марзи ду чумхурии сохибистиклолро
убур кард, бурдааст. Ва хеч имкон надорад, ки у ин кори сердаромадашро
бе ╚дастгири╩-и сархадбонон ва ё кормандони гумрук, ки одатан хам ин
чову хам он чо нисбати мусофирон, махсусан мусофирони точик, хурдагирии
аз хад зиёд менамоянд, амали карда бошад.
Харчанд, ки васоити ахбори омма нисбати ходисоти одамрабои бонги хатар мезанад, шумораи фирефтагон зиёд гардида истордаасту кам не. Чанд руз пеш Иттиходияи Чамъиятии ╚Ахтари Бахт╩ дар шахри Кургонтеппа силсилаи семинархоро барои чавонон оиди масъалаи одамрабои ва мухочирати мехнати ба анчом расонд. Муаллифи ин сатрхо низ яке аз иштирокдорони ин чорабинии маърифати будам. Ва гумон мекунам имруз ахли чомеаро ба мубориза зидди ин зухуроти нангин, ки шаъни инсониро паст задаву боиси садамахои рухони мегардад, сафарбар кардан айни муддао мебуд.
Шифо Шералиева,
донишчуи Донишгохи Давлатии ба номи Носири Хусрави ш. Кургонтеппа,
аъзои Иттиходияи Чамъиятии ╚РУШД╩ вилояти Хатлон
You
may find us at: 94/27 Aini Str. Kurghonteppa 735140 Tajikistan
Tel: (992 3222) 2 54 54 E-mail yusufifaizali@yahoo.com |
|||
|
